Particulier autodelen: Dégage!

Auteurs:OVAM

Keywords: kosten en baten, autodelen, investeringsanalyse

Versie : 1.1 (8/12/2015)

Doelgroep: studenten en docenten

Inhoud :

Wat is particulier autodelen?

Auto­eigenaars  stellen  hun  auto  ter  beschikking  van  auto­ontleners.  Er  worden  afspraken gemaakt  over  het  delen  van  de  kosten  van  de  gedeelde  auto’s,  het  vergoeden  van  de gereden  kilometers,  het  reserveren  van  de  auto  voor  een  bepaalde  tijdsduur  en  het vergoeden  van  eventuele  schade.  Er  bestaan  verschillende  vormen  van  particulier autodelen.  Hier  wordt  specifiek  de  case  behandeld  van  Dégage! (Dé  Gedeelde Autovloot Gent).

Dégage  beschikt  over  een  gedeelde  autovloot  van  een  40tal  auto’s,  hoofdzakelijk  gestationeerd  in Gent of onmiddellijke omgeving. Deze vloot wordt gedeeld met een 700tal leden. De vloot bestaat uit verschillende  types  wagens,  gaande  van  kleine  autootjes  tot  grote  gezinswagens  en  lichte camionettes. De organisatie functioneert als vzw. Ze beschikt niet over eigen auto’s. Elke auto in het systeem is eigendom van een particuliere auto­eigenaar. Een lid van Dégage heeft toegang tot elke auto  die  wordt  gedeeld  binnen  Dégage  via  een  online reservatiesysteem.  De  auto­ontlener  betaalt een vast bedrag aan Dégage per afgelegde km. De auto­eigenaar krijgt van Dégage per gedeelde km de kost van het bezitten, onderhouden en gebruiken van de auto terugbetaald.

Kosten en baten voor de auto­eigenaar

Baten

Het  typische  profiel  van  een  auto­eigenaar  binnen  Dégage  is  iemand  die  beschikt  over  een  eigen wagen, maar die zelf relatief weinig gebruikt (minder dan 15 000 km per jaar). De auto is dus voor het grootste deel van de tijd ongebruikt. De vaste kosten verbonden aan het bezit en onderhoud van een niet  gedeelde  auto  vallen  volledig  ten  laste  van  de  eigenaar.  Deze  vaste  kosten  bestaan  uit  de aankoopkost  van  de  auto,  verkeersbelasting,  kosten  voor  keuring  en  onderhoud,  kosten  voor verzekering bij ongeval of bij pech. Per jaar liggen die voor een typische Dégage­auto in de grootte-orde van 1 000 tot 3 000 euro (inclusief de afschrijfwaarde van de auto die rekening houdt met de te verwachten levensduur). Door de auto te delen binnen Dégage,  krijgt de auto­eigenaar deze  vaste kosten terugbetaald a rato van het aantal gedeelde kms. Voor een typische Dégage­auto liggen deze terugbetaalde kosten in de grootte­orde van 1000 tot 2500 euro per jaar. De kost voor het bezit van een eigen wagen daalt dus aanzienlijk.

Voorbeeld

Hieronder een rekenvoorbeeld voor een tweedehandsauto die instapt in het autodeelsysteem met een startwaarde van 5 000 euro en door de eigenaar slechts voor 2 500 km gebruikt wordt. Stel dat de auto volledig moet zijn afgeschreven op 150 000 km en dat de auto bij instap al ongeveer 83 000 km heeft  afgelegd  als  de  auto  niet  wordt  gedeeld.  Dit  voorbeeld  toont  dat  de  eigenaar rijdt  tegen  een kilometerkost van 52,3 cent en per jaar 1135 euro aan vaste kosten betaalt, als de auto niet wordt gedeeld. Door de auto te delen voor 15 000 km per jaar, zal de kilometerkost dalen tot 20,7 cent. De auto zal per jaar hogere afschrijfkosten hebben (door het grotere aantal gereden kilometers), maar 85 %  daarvan  zal  worden  terugbetaald  dankzij  het  delen.  De  eigenaar  rijdt  globaal  genomen  60  % goedkoper door te delen.

tabel

In onderstaande tabel is aangegeven hoeveel de eigenaar doorheen de jaren terugverdient. We gaan ervan uit dat de eigenaar in jaar 0 een tweedehandsauto heeft aangekocht voor 5000 euro. De vaste kosten  die  in  de  jaren  daarna  optreden  bestaan  uit  kosten  voor  verzekering,  onderhoud,  taksen, keuring. Door te delen verdient de eigenaar het grootste deel van de vaste kosten terug. De eerste drie jaar zitten hierin nog de afschrijfkosten. Vanaf jaar 5 is de auto volledig afgeschreven en verdient de eigenaar enkel nog een gedeelte  van de  vaste  kosten  voor  verzekering, onderhoud,  keuring en taksen. De auto­eigenaar krijgt meer dan 85 % van de vaste kosten terugbetaald.

tabel

Auto­eigenaars  die  hun  auto  delen  binnen  Dégage  hebben  meteen  ook  toegang  tot  alle  andere gedeelde Dégage­auto’s. Dit kan interessant zijn als de eigenaar van een kleine auto eens beroep wil doen op een lichte camionette voor het vervoeren van grotere stukken of gebruik wil maken van een grotere gezinswagen om ermee op vakantie te gaan. Zo spaart hij kosten uit voor het huren van een dergelijke wagen.

Binnen Dégage bestaat de afspraak dat niet door een verzekering gedekte schade aan de auto, wordt vergoed door Dégage, mits een zekere franchise, ook als de eigenaar rijdt met de eigen auto. Dit is een voordeel die de auto­eigenaar niet geniet als hij de auto niet deelt, tenzij hij betaalt voor een duurdere omniumverzekering.

Kosten

De  auto­eigenaar  spendeert  maandelijks  wat  tijd  aan  het  doorgeven  van  de  sleutel  aan  auto-ontleners. Hij moet per kwartaal ook doorgeven aan de Dégage­administratie hoeveel kilometers zijn gedeeld.  Dit  vergt  enkele  uren  werk  per  kwartaal.  De  werklast  wordt  echter  sterkt  beperkt  doordat ritregistraties voor een groot deel reeds gebeuren door ontleners die dit online invoeren.

Doordat de auto intensiever wordt gebruikt, moet de auto wat vaker naar de garage voor onderhoud.Ook al worden deze extra onderhoudskosten terugbetaald via het delen, de eigenaar steekt wel zijn tijd in het (laten) uitvoeren van onderhoud.

De eigenaar verliest ook wat aan flexibiliteit. Eens de auto is uitgeleend, kan de eigenaar zijn auto niet zelf meer gebruiken voor een niet vooraf geplande autorit.

Kosten en baten voor de auto­ontlener

Baten

De  auto­ontlener  spaart  kosten  uit  voor  het  aankopen  van  een  eigen  auto  en  het  betalen  van  de ermee  verbonden  vaste  kosten.  Zoals  getoond  in  bovenstaande  voorbeeld  zijn  deze  kosten aanzienlijk.

Stel dat een auto­ontlener gemiddeld 2 000 km per jaar rijdt. Hij betaalt daarvoor aan Dégage een gemiddeld tarief van 28 cent per km of 560 euro per jaar. Indien hij een eigen auto zou bezitten met de kosten van bovenstaand voorbeeld dan bespaart hij na zeven jaar 8762,5 euro.

Het is onmogelijk te zeggen hoeveel auto’s er vermeden worden door autodelen. Vergelijkingen met diverse autodeelsystemen in het buitenland tonen echter dat elke deelauto de aankoop van 8 andere auto’s  vermijdt.  Met  40  deelauto’s  worden  dus  de  vaste  kosten  vermeden  van  320  auto’s.  Met  de cijfers van bovenstaand voorbeeld komt dit op een besparing van meer dan 4 miljoen euro.

Kosten

Auto­ontleners hebben als enige nadeel dat er wat extra tijd kruipt in het boeken van de auto’s en het ophalen en afhalen van de geboekte auto’s. Dit is eerder beperkt aangezien de meeste auto’s zich bevinden op minder dan 10 minuten fietsen van de ontleners.

Kosten en baten voor de samenleving

Baten

De voordelen van autodelen zijn divers:

1) Besparing van openbare ruimte

Elke  auto  neemt  parkeerplaats  in.  Het  is  moeilijk  te  becijferen  wat  de  waarde  is  van  een parkeerplaats. Veel hangt af van de locatie en van wat er op die locatie zou gebeuren mocht die voor iets anders kunnen worden gebruikt. Om toch enig idee te hebben van de kost, rekenen we met de gemiddelde kost voor de aanleg van een parkeerplaats in een ondergrondse parkeergarage: 25 000 euro.  Met  40  deelauto’s  wordt  op  die  manier  8  000  000  euro  bespaard.  Dit  zijn  rechtstreekse besparingen voor de lokale overheid die instaat voor deze parkeerplaatsen.

2) Besparing van grondstoffen

Een auto weegt gemiddeld 1 500 kg. Met 40 deelauto’s wordt dus 480 ton materiaal uitgespaard. Als we rekening houden met de ertsen en mineralen die zijn ontgonnen om dit materiaal aan te maken, dan is de bespaarde hoeveelheid grondstoffen een veelvoud hiervan.

3) Besparing van energie

Uit ervaring blijkt dat mensen die autodelen minder autokilometers gaan afleggen. Doordat de auto niet meer voor de deur staat, vinden er geen “impulsritten” meer plaats: ongeplande – vaak korte ­  ritten  die  gemakkelijk  kunnen  vermeden  worden  door  je  activiteiten  wat  beter  te  plannen.  Het  is moeilijk  te  zeggen  over  hoeveel  bespaarde  autokilometers  het  gaat.  Stel  dat  een  autodeler  10  % minder kilometers aflegt door bewuster om te springen met zijn automobiliteit. Door de 700 leden van Dégage werden in 2014 340 000 kms gedeeld. Dit betekent dat Dégage ongeveer 34 000 kms (10 %) heeft uitgespaard. Aan een gemiddelde kmprijs van 28 cent per km staat hier weer een besparing van 9 520 euro tegenover.

4) Minder emissies

Elke vermeden autokilometer staat voor vermeden emissies en leidt dus ook tot minder kosten voor gezondheidszorg en bestrijden van andere gevolgen van milieuvervuiling.

Kosten

Voor de samenleving zijn er geen kosten te bedenken verbonden aan autodelen.

Kosten voor de werking van Dégage

Dégage draait momenteel volledig op vrijwilligers, dus er zijn geen personeelskosten. Werkingskosten zijn zeer beperkt.

Voeg een nieuwe reactie toe