OVAM SIS Toolkit in de les

Auteurs: OVAM

Keywords: duurzame innovatie, bedrijfsinnovatie

Versie 1.1 (08/12/2015)

Doelgroep: docenten en professors

Inhoud :


 

SIS toolkit

De OVAM SIS Toolkit is een instrument om duurzaamheidsprincipes te integreren in innovatie‐ en designprocessen. SIS staat voor 'Sustainable Innovation System'.

De tool

 

 

De tool:

  • is een hulpmiddel in de zoektocht naar duurzame en innovatieve opportuniteiten in alle aspecten van de bedrijfsvoering; 
  • biedt een overzichtelijk en blik verruimend kader dat verder gaat dan de strikt ecologische dimensie; 
  • ondersteunt de communicatie tussen alle stakeholders; 
  • heeft een plaats in elk innovatie‐ of designproces, ongeacht of het nu gaat over de ontwikkeling van bedrijven, producten, diensten, product‐dienstconcepten.

Gebruik de OVAM SIS Toolkit als brainstorm‐tool om uw businessplan vorm te geven, om door het bos de bomen te zien als het gaat om mapping van al uw acties en initiatieven of laat je verrassen en gebruik de dobbelstenen om zo tot nieuwe inzichten te komen. 

SIS toolkit
Een matrix visualiseert nieuwe opportuniteiten door een brede kijk op duurzaamheid.

 

De OVAM SIS Toolkit stelt u op elk kruispunt van de matrix een vraag die u uitnodigt om na te denken. Hierdoor komt men tot antwoorden en oplossingen die de waarde van uw bedrijf op al zijn verschillende ‘kapitalen’ zal doen stijgen, specifiek voor uw case.

Waarom de OVAM SIS Toolkit toepassen in uw lessenpakket? 

De brainstorm met de OVAM SIS Toolkit is de perfecte aanzet voor het schrijven van een business plan van een onderneming. Het komt namelijk voor dat studenten in bepaalde vakken een al dan niet fictief bedrijf moeten oprichten. Een brainstorm met de OVAM SIS Toolkit laat hen heel breed nadenken over de onderneming die ze willen oprichten en is dan ook goede start voor zulk een opdracht. 

Daarnaast is de OVAM SIS Toolkit ook de perfecte tool om met een bedrijf aan tafel uit te voeren. Studenten moeten namelijk vaak investerings‐ of martketingsanalyses uitvoeren. De toolkit ondersteunt dan de brainstorm voorafgaand deze analyses. 

Voor meer info over de OVAM SIS Toolkit

U kan hier ook de OVAM SIS Toolkit gratis bestellen! 

- FICTIEVE CASE ‐

BEDRIJF DAT DUURZAME SMARTPHONE OP DE MARKT WIL BRENGEN 

SIS toolkitIn deze uitgewerkte case wordt er een fictief bedrijf opgericht dat een duurzame smartphone op de markt wil brengen. 

De ambitie van het bedrijf is om maximale winst te creëren, onder voorwaarde dat het sociaal en ecologisch verantwoord gebeurt.

We bespreken we enkele kaarten of snijpunten van de matrix. De vraagstelling werd aangepast op maat van deze case. 

SIS toolkitKaart 1.4 - menselijk kapitaal & productie

Hoe kunnen we bij de ontginning van de grondstoffen en de productie van de smartphones zorgen voor een maximale menselijk kapitaal voor de werknemers en leveranciers?

Mogelijke antwoorden/oplossingen

  • Gebruik metalen verkregen uit recyclage als grondstof voor de smartphone;
  • Kijk als bedrijf naar behaalde labels of certificaten (bv. fairtrade voor goud), kies leveranciers waarbij audits gebeuren;
  • Onderhandel met bedrijven om te weten welke waarden zij hanteren;
  • Werk samen met plan international om kinderarbeid te vermijden;
  • Zorg voor een ‘code of conduct’ met de producent; 
  •  Selecteer conflictvrije (mijnen die niet verbonden zijn aan wapenhandel) en ecologische mijnen (geen infiltratie van zware metalen of chemicaliën in het milieu en beperkt watergebruik);
  • Ondersteun uw werknemers en biedt hen opleidingen aan;
  • Garandeer veilige productie‐omstandigheden, vrijheid van vereniging en collectieve onderhandelingen en een verantwoord gebruikt van chemicaliën, beperkt aantal werkuren per week, recht op vakantie, sociale zekerheid;
  • Geef de arbeiders een eerlijk loon, zowel tijdens de ontginning, transport en de productie en communiceer hierover naar de buitenwereld;
  • Bekijk als bedrijf hoe je werknemers intrinsiek kan motiveren (kijken naar interesses) om zo productiviteit op te drijven. HR van het bedrijf heeft belangrijke functie;
  • Registreer vervoersongevallen op basis van gedefinieerde criteria, zoals lekkage van de lading, lichamelijk letsel en geblokkeerde transportroutes;
  •  ...

SIS toolkitKaart 2.2 ­ - intellectueel kapitaal & behoeften

Hoe kunnen we als bedrijf intellectueel kapitaal en innovatie opbouwen? 

Mogelijke antwoorden/oplossingen

  • Als bedrijf weten we welke materialen en onderdelen gebruikt worden in de smartphone die we op de markt zetten en we weten ook hoe deze zich zullen gedragen in de levenscyclus;
  • Zorg voor kennis over de productie van uw goederen; 
  • Haal kennis uit platformen (waar faalt het product, welke onderdelen gaan snelste stuk).

SIS toolkitKaart 3.2 - financieel kapitaal & behoefte

Hoe kunnen we als bedrijf weten wat de behoeften zijn van onze klant? 

Mogelijke antwoorden/oplossingen

  • Voer een strategisch marktonderzoek: welke zaken zijn belangrijk voor de gebruiker?
  • Richt een community op= dit is een bron van informatie;
  • Indien we opteren voor een online verkoop, zouden we wel voor een fysieke voorstelling van het product moeten zorgen, bv. in de vorm van een homeparty, roadshow,...;
  • Bekendheid geven via bestaande kanalen;
  • ...

SIS toolkitKaart 3.4 - financieel kapitaal & productie

Hoe kunnen wij onze smartphone produceren om maximaal bij te dragen tot ons financieel kapitaal?

Mogelijke antwoorden/oplossingen

  • Werk met sociale economie voor bv. het verpakken;
  •  Koop onderdelen van de leverancier ipv afgewerkte smartphone;
  • Zorg voor een eco‐efficiënte bedrijfsvoering (kijk bv. naar water‐ en energieverbruik);

SIS toolkitFiche 3.5 - financieel kapitaal & gebruik

Hoe kunnen we onze smartphone vormgeven zodat hij tijdens het gebruik bijdraagt tot het financieel kapitaal van de klant?

Mogelijke antwoorden/oplossingen

  • Biedt smartphone‐ functies aan die gericht zijn op de specifieke behoeften van de klant, die betaalt enkel voor de opties die hij/zij gebruikt;
  • Opladen via zonne‐energie, mechanische energie,...;
  • Ons bedrijf kan financiële middelen halen uit apps en het aanbieden van service, ipv enkel uit de verkoop van hardware;
  • Biedt de mogelijkheid aan de klant om zijn smartphone te upgraden; 
  • Een app zou ook impact kunnen hebben op het leven van de gebruiker, wat het milieu of levenskwaliteit ten goede kan komen. We denken dan bv. aan een app die helpt wanneer geoogst moet worden, wanneer uw volgend tandarts bezoek is, de volgende onderhoudsbeurt van uw toestel,...; 
  •  ...

SIS toolkitKaart 3.6 - financieel kapitaal & einde levenscyclus

Hoe kunnen wij ervoor zorgen dat onze smartphones op het einde van hun levenscyclus nog tot winstgevendheid bijdragen? Eigenlijk willen we als bedrijf een smartphone op de markt zetten waarvan de grondstoffen ons eigendom blijven en die dus past binnen de circulaire economie.

Mogelijke antwoorden/oplossingen

  • Ontwikkel een terugname systeem voor de afgedankte smartphones (scholen, rechtstreeks); 
  • Lease de smartphones i.p.v. hen te verkopen; 
  • Biedt een value calculator aan. Hiermee kan de klant uitrekenen hoeveel zijn gebruikte smartphone nog waard is om terugbrengen te stimuleren; 
  • Sensibiliseer uw consument; 
  • Pas de ontwerpprincipes ‘design for recycling’ en ‘design for disassembly’ toe; 
  •  ...

SIS toolkitKaart 4.5 - sociaal kapitaal & distributie en gebruik

Hoe kunnen we ervoor zorgen dat de verspreiding of het gebruik van onze smartphone bijdraagt tot het vormen van een community en vertrouwen in ons product?

Mogelijke antwoorden/oplossingen

  • Biedt een website of online platform voor uw gebruikers aan; 
  • Betrek de klant bij het ontwerpproces; 
  • Zorg voor een sterke relatie tussen de gebruiker en het product (bv. fysieke bijeenkomsten zoals repair café organiseren); 
  • Geef korting voor groepsaankoop of biedt extra legale voordelen; 
  • Zorg voor een transparante bedrijfsvoering; 
  • Help de klant bewust een keuze te maken; 
  • Geef de klant de kans feedback te geven of bijdrage te leveren en geef de klant op een bepaalde manier erkenning als hij dat doet; 
  • Laat de klant een werknemer ‘adopteren’;
  • ...

SIS toolkitKaart 5.3 - natuurlijk kapitaal & design

Hoe kunnen wij onze smartphone zo ecologisch mogelijk ontwerpen?

Mogelijke antwoorden/oplossingen

  • Pas de ecodesign richtlijnen toe: ontwerpen voor demontage, modulaire onderdelen, keuze grondstoffen, inzet gerecycleerde materialen, bv. beschermhoes integreren;
  • Ontwikkel tutorials voor reparatie door de consument; 
  • Zorg voor zo weinig mogelijk straling; 
  • Maak de smartphone op maat van de consument en zorg dat die ook gemakkelijk aanpasbaar blijft
  • Met de materialenscan krijgt u een zicht op uw huidig materialenverbruik en dekosten die ermee gepaard gaan. Eenvoudige simulaties tonen u hoe u de milieu‐impact én uw productiekosten kan verlagen

  • De eco‐efficiëntiescan stelt u in staat om de eco‐efficiëntie‐opportuniteiten binnen uw bedrijf te detecteren. Op eenvoudige en snelle wijze krijgt u een inzicht in mogelijke maatregelen op vlak van energie, afvalpreventie, transport, productontwikkeling en ecodesign of de samenwerking binnen hun keten; 
  •  ...

Voeg een nieuwe reactie toe